ಶಿವಮೊಗ್ಗ: ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹೂಡಿಕೆಯ ಜಾಹೀರಾತು, ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗ್ರೂಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಲಾಭದ ಚಿತ್ರಗಳು, ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದ ಹೂಡಿಕೆ ಆ್ಯಪ್… ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಂಬಿದ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕಿಯೊಬ್ಬರು ₹6.85 ಲಕ್ಷ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಘಟನೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಈ ಘಟನೆ ಮಲೆನಾಡಿನ ರೈತರು, ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ನಿವೃತ್ತರಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಪರಿಚಿತ ಕಂಪನಿಯ ಹೆಸರು, ಆಕರ್ಷಕ ಜಾಹೀರಾತು ಅಥವಾ ಗ್ರೂಪ್‌ನಲ್ಲಿರುವವರ ಹೊಗಳಿಕೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ನಂಬಿ ಹಣ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಮೊದಲು, ಆ ಹೂಡಿಕೆ ವೇದಿಕೆ ನಿಜವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಜಾಹೀರಾತಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಸಂಪರ್ಕ
ಲಭ್ಯ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಶಿಕ್ಷಕಿ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ‘ನುವಾಮಾ ವೆಲ್ತ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್’ ಹೆಸರಿನ ಜಾಹೀರಾತು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ಅವರನ್ನು ಅಪರಿಚಿತ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗ್ರೂಪ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಗ್ರೂಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಷೇರು ವಹಿವಾಟಿನ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವರು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಿಸಿದ್ದರು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಇತರ ಸದಸ್ಯರು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಲಾಭ ಗಳಿಸಿರುವಂತೆ ತೋರಿಸುವ ನಕಲಿ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡು ವಿಶ್ವಾಸ ಮೂಡಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಬಳಿಕ ಕಳುಹಿಸಿದ ಲಿಂಕ್ ಮೂಲಕ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಮೊಬೈಲ್ ಆ್ಯಪ್ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಮತ್ತೊಂದು ಗ್ರೂಪ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸಿದ ನಂತರ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹಣ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10ರಿಂದ 22ರ ನಡುವೆ ವಿವಿಧ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಒಟ್ಟು ₹6,85,000 ವರ್ಗಾಯಿಸಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಲಾಭ ದೊರೆಯದಿದ್ದಾಗ ಪರಿಚಿತರೊಂದಿಗೆ ವಿಚಾರಿಸಿದ ಶಿಕ್ಷಕಿಗೆ ವಂಚನೆಯ ಅನುಮಾನ ಮೂಡಿದೆ. ಅವರ ದೂರಿನ ಮೇರೆಗೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಸಿಇಎನ್ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ತನಿಖೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಷ್ಟೇ ವರದಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಅದರಿಂದ ನಿಜವಾದ ಕಂಪನಿಯೇ ಈ ವಂಚನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು.
ಗ್ರೂಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಲಾಭದ ಮಾತು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರೆ ನಂಬಬಹುದೇ?
“ನನಗೆ ಇಂದು ಇಷ್ಟು ಲಾಭ ಬಂತು”, “ಹಣ ತಕ್ಷಣ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಬಂತು”, “ಈ ಅವಕಾಶ ಮತ್ತೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ಸಂದೇಶಗಳು ಹೂಡಿಕೆಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಲ್ಲ.
ನಕಲಿ ತಜ್ಞರು, ಲಾಭದ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನಕಲಿ ಆ್ಯಪ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸ ಗಳಿಸುವ ತಂತ್ರವನ್ನು ವಂಚಕರು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ಷೇರುಪೇಟೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ — ಸೆಬಿ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ. ಗ್ರೂಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಸಂದೇಶ ಹಾಕುವವರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಹೂಡಿಕೆದಾರರೇ ಆಗಿರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ.
ಆ್ಯಪ್‌ನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಲಾಭ ಕಾಣಿಸಿದರೂ, ಅದು ನಿಜವಾದ ಷೇರು ವಹಿವಾಟಿನಿಂದ ಬಂದ ಹಣವೇ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ. ಪರದೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಅಂಕೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಹಣ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಮಲೆನಾಡಿನ ಕುಟುಂಬಗಳು ಹಣ ಹಾಕುವ ಮೊದಲು ಯೋಚಿಸಿ
ಅಡಿಕೆ ಅಥವಾ ಕಾಫಿ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಬಂದ ಹಣ, ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಉಳಿಸಿದ ಮೊತ್ತ, ನಿವೃತ್ತಿಯ ಹಣ ಅಥವಾ ಮನೆಯ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯದ ಉಳಿತಾಯವನ್ನು ಅಪರಿಚಿತ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಮಾತು ನಂಬಿ ವರ್ಗಾಯಿಸಬೇಡಿ.
ಸಾಗರ, ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ, ಹೊಸನಗರ, ಶಿಕಾರಿಪುರ, ಸೊರಬ ಅಥವಾ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ನಗರ—ಎಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದರೂ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಂದ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಮೂಲಕ ಇಂತಹ ಸಂಪರ್ಕ ಆರಂಭವಾಗಬಹುದು. ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಚಯದ ಅಗತ್ಯವೇ ಇಲ್ಲದೆ ವಂಚಕರು ವಿಶ್ವಾಸ ಗಳಿಸಬಹುದು.
ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಮನೆಯವರೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿ. ಕಂಪನಿಯ ಅಧಿಕೃತ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸ್ವತಃ ಹುಡುಕಿ ವಿಚಾರಿಸಿ. ಹಣ ಹಾಕಲು ಸೂಚಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಕಳುಹಿಸಿದ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಥವಾ ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನಷ್ಟೇ ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ.
ಈ ಸೂಚನೆಗಳು ಕಂಡರೆ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ
- ಖಚಿತ ಲಾಭದ ಭರವಸೆ: “ನಷ್ಟವೇ ಇಲ್ಲ”, “ಪ್ರತಿದಿನ ಖಚಿತ ಆದಾಯ” ಎಂಬ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಂಬಬೇಡಿ. ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಲಾಭ ಖಚಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.
- ಅಪರಿಚಿತ ಆ್ಯಪ್ ಲಿಂಕ್: ವಾಟ್ಸಾಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸಿದ ಲಿಂಕ್ ಅಥವಾ ಎಪಿಕೆ ಕಡತದಿಂದ ಹೂಡಿಕೆ ಆ್ಯಪ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಹೇಳಿದರೆ ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸಿ.
- ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ಖಾತೆಗೆ ಹಣ: ಹೂಡಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಅಥವಾ ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ಹಣ ಕೇಳಿದರೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಬೇಡಿ.
- ತಕ್ಷಣ ಹಣ ಹಾಕುವ ಒತ್ತಡ: “ಇಂದೇ ಕೊನೆಯ ಅವಕಾಶ” ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಮಯ ಕೊಡದಿದ್ದರೆ ಅನುಮಾನಿಸಿ.
- ಹಣ ತೆಗೆಯಲು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹಣ: ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲು ಶುಲ್ಕ ಅಥವಾ ತೆರಿಗೆ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಕೇಳಿದರೆ, ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸದೆ ಪಾವತಿಸಬೇಡಿ.
ನಕಲಿ ಆ್ಯಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಾಭ ತೋರಿಸಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದು, ಬಳಿಕ ಹಣ ಹಿಂಪಡೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಇಂತಹ ವಂಚನೆಯ ಹಂತಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಸೆಬಿ ವಿವರಿಸಿದೆ.
ಕಂಪನಿಯ ಹೆಸರು, ಲೋಗೋ ಇದ್ದರೆ ಸಾಕೇ?
ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರು ಅಥವಾ ಲೋಗೋ ಇರುವುದರಿಂದಲೇ ಅದು ಅಧಿಕೃತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನೋಂದಾಯಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಕಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ವೇದಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದ ಗ್ರೂಪ್‌ಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅಪಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸೆಬಿ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.
ಹಣ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಮೊದಲು ಸಂಸ್ಥೆಯ ನೋಂದಣಿ, ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ, ಸಂಪರ್ಕ ವಿವರ ಮತ್ತು ಹಣ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಖಾತೆಯನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಹೋಲಿಸಿ. ಹೂಡಿಕೆ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವಾಗ ಸೆಬಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿತ ಸಲಹೆಗಾರರ ವಿವರ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಸೆಬಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಜಾಲತಾಣ ಬಳಸಬಹುದು.
ಈಗಾಗಲೇ ಹಣ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ವಂಚನೆಯ ಅನುಮಾನ ಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹಣ ಕಳುಹಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ. ಆರ್ಥಿಕ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ ಕುರಿತು ತಕ್ಷಣ ವರದಿ ಮಾಡಲು 1930ಕ್ಕೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ವರದಿ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕವೂ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಅಧಿಕೃತ ಸಹಾಯವಾಣಿ ಅಥವಾ ಶಾಖೆಗೆ ತಕ್ಷಣ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ. ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ದಿನಾಂಕ, ಮೊತ್ತ, ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಖಾತೆ ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟಿನ ಉಲ್ಲೇಖ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಸಂದೇಶಗಳು, ಗ್ರೂಪ್ ವಿವರಗಳು, ಜಾಹೀರಾತಿನ ಚಿತ್ರ, ಆ್ಯಪ್ ಹೆಸರು, ಜಾಲತಾಣದ ಲಿಂಕ್ ಹಾಗೂ ಹಣ ಪಾವತಿಯ ರಸೀದಿಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಬೇಡಿ. ಇವುಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಸಮೀಪದ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ ಅಥವಾ ಸಿಇಎನ್ ಠಾಣೆಗೆ ಒದಗಿಸಿ. ದೂರು ನೀಡಿದ ಸ್ವೀಕೃತಿ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನೂ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
ತಕ್ಷಣ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದು ಹಣದ ಹರಿವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ದೂರು ನೀಡಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಣ ವಾಪಸ್ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಖಾತರಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ವಂಚನೆಗೊಳಗಾದವರನ್ನು ದೂಷಿಸಬೇಡಿ
ಮನೆಯವರು ಅಥವಾ ಪರಿಚಿತರು ಇಂತಹ ವಂಚನೆಗೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದರೆ, “ಇದನ್ನೂ ನಂಬಿದೆಯಾ?” ಎಂದು ದೂಷಿಸುವ ಬದಲು ದೂರು ನೀಡಲು ನೆರವಾಗಿ. ಅವಮಾನವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಯದಿಂದ ವಿಷಯ ಮುಚ್ಚಿಡುವುದು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ವಿಳಂಬ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.
ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಶಿಕ್ಷಕಿಯ ಘಟನೆ ಕುರಿತು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಿ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೂಡಿಕೆ ಗ್ರೂಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವವರಿಗೆ ಒಂದು ವಿಷಯ ನೆನಪಿಸಿ: ಹಣ ಕಳುಹಿಸುವ ಮೊದಲು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ; ವಂಚನೆಯ ಅನುಮಾನ ಬಂದರೆ ತಕ್ಷಣ ವರದಿ ಮಾಡಿ.
